Elke winter verandert Brussel in een lichtgevend en levendig dorp dankzij Winterpret, een van de drukst bezochte kerstmarkten van Europa. Met meer dan vier miljoen bezoekers uit meer dan twintig landen, elk met zeer verschillende sorteergewoonten, is het evenement een belangrijke toeristische motor maar ook een grote bron van afval. In 2025 besloot Brussels Major Events (BME) deze uitdaging grondig aan te pakken: van de kerstmarkt een grootschalig laboratorium maken om een volledige keten van composteerbaar servies te testen. Een ambitieus project, gesteund door het Europese TASTE‑programma, dat initiatieven aanmoedigt die toeristische en voedingspraktijken herdenken via duurzame, digitale en veerkrachtige innovatie.
Het heruitvinden van evenementenservies: een ongeziene technische uitdaging
Om een milieuvriendelijker evenement te creëren, begon BME met het identificeren van echt composteerbaar servies, gecertificeerd volgens Europese normen, zonder problematische additieven en compatibel met de Horeca‑vereisten. Na verschillende gesprekken stemde een operator er uiteindelijk mee in om dit materiaal in zijn organische afvalstroom te testen. Deze doorbraak maakte het mogelijk om de proef op te starten bij de 70 eetkramen op het evenement (restaurants, foodtrucks, forains), elk met hun eigen beperkingen, formaten en specialiteiten. Het aanpassen van één type servies aan zo’n diversiteit vormde een echte logistieke uitdaging, maar was ook een essentiële stap om de haalbaarheid van het systeem te evalueren.
Een internationaal publiek sensibiliseren: de andere grote uitdaging
Een technische keten opzetten is niet genoeg: bezoekers moeten ook correct sorteren. En ze zijn talrijk. BME ontwikkelde daarom meertalige, zichtbare en intuïtieve communicatie. De teams observeerden gedrag, pasten boodschappen aan, wijzigden dragers en verplaatsten informatiepunten tijdens het evenement. Het doel was eenvoudig: iedereen onmiddellijk laten begrijpen waar het servies moet worden weggegooid. Want zonder correcte sortering vanaf het begin kan geen enkele composteerbare keten echt functioneren.
Een innovatie die toerisme, voeding en afvalbeheer verbindt
Dit project gaat veel verder dan servies. Het betreft de volledige keten van voedselafvalbeheer: de keuze van materialen, het sorteren door bezoekers, de controle door partner Bib’z, en vervolgens de ophaling en verwerking door Net Brussel. Door elke stap te herdenken, verkent BME een nieuwe manier om grote evenementen te organiseren, waarbij toeristische beleving en duurzaamheid hand in hand gaan.
Een model dat bedoeld is om grote Europese evenementen te inspireren
De proef bij Winterpret stopt niet na deze editie: het systeem wordt voortgezet in 2026 en mogelijk in 2027 om de grootschalige experimentatie verder te zetten. Deze continuïteit maakt het mogelijk om een aanpak te verfijnen die vooral wil aantonen dat een duurzame keten kan werken binnen grote evenementen. Met de Europese richtlijnen van 2028 in het vooruitzicht zullen nieuwe pistes worden onderzocht om deze rol van grootschalig laboratorium te behouden, in staat om innovatieve en reproduceerbare oplossingen te testen. Tegelijkertijd wordt het systeem toegepast op bepaalde evenementen wanneer de omstandigheden dit toelaten (grootte, duur, inrichting, aanwezigheid van handelaars), waardoor de expertise geleidelijk wordt versterkt en verder reikt dan Brussel. Door Winterpret om te vormen tot een platform voor voortdurende innovatie bevestigt Brussel zijn ambitie: de weg openen naar een nieuwe generatie meer verantwoorde, meer coherente toeristische evenementen die andere grote Europese steden kunnen inspireren.
